صبر انقلابی چقدر باید تمدید شود؟
کامران طباطبایی (روزنامه‌نگار)
۱- صفحه اول

۲- سیاست

۳- سیاست

۴- جامعه
۵- ویژه شهرستان
۶- اقتصاد
۷- فرهنگ و هنر
۸- صفحه آخر

1832

گزارش میدانی همدلی از گلایه‌ها و چالش‌های رانندگان کامیون

سلاطین در راه مانده

همدلی| فاطمه عفیفی: با گسترش ارتباطات جدید و پیچیدگی اقتصاد جهانی، حمل‌و‌نقل بیش از پیش در فضای اقتصادی جامعه اثرگذار شده است به طوری که امروزه زیست مدرن بشر بدون شبکه قدرتمند حمل‌و‌نقل غیرقابل‌تصور و دشوار است. از میان انواع مختلف حمل‌ونقل، حمل‌و‌نقل جاده‌ای یکی از پر چالش‌ترین و پویاترین نوع حمل‌ونقل در ایران است. رانندگان کامیون بزرگ‌ترین نقش‌آفرینان این عرصه و پیش‌برندگان اهداف اساسی این شغل و تامین‌کنندگان نیازهای اساسی مردم هستند که آسیب‌ها و سختی‌های کار را به جان خریده و به طور مستمر فعالیت می‌کنند. علاوه بر مزایای این کار از جمله تعامل گسترده با فرهنگ‌های گوناگون ایران و جهان، بهبودبخشی به کیفیت جاده‌ها و کمک‌رسانی به مردم این شغل دارای دشواری‌ها و چالش‌های گوناگون است. همدلی در یک مشاهده و مصاحبه میدانی از رانندگان حمل بار در این گزارش به بررسی چالش‌ها و فرصت‌های رانندگان حمل بار در ایران می‌پردازد؛همان‌ها که به جهت زیست شبانه‌روزی و حضور مداوم در جاده‌های کشور به سلاطین جاده‌ها مشهورند، اما در ماشین نوشته‌های مندرج در پشت کامیون‌هایشان و البته گفت‌و‌گوهای‌شان با همدلی، درد دل‌های بسیاری دارند.

بزرگِ بی‌نصیب 

اعتراضات پراکنده رانندگان در سال‌های اخیر نشان می‌دهد تحریم‌های گوناگون و تورم بالا بزرگ‌ترین آسیب را به صنف رانندگان حمل بار وارد و بیشتر از گذشته این شغل را به یک شغل فرسایشی تبدیل کرده است. رانندگان امروزه  علی‌رغم فعالیت دشوار و صرف زیاد انرژی، وقت و مشکلات برای تامین نیازهای اساسی در راه، از درآمد و استراحت کافی برخوردار نیستند از طرفی افزایش قیمت لوازم یدکی و استهلاک خودروهای سنگین و افزایش حق السهم رانندگان در پرداخت بیمه، نرخ بارنامه و... درآمدخالص رانندگان را کاهش داده است. نارضایتی‌های گوناگون رانندگان در سال‌های اخیر نیز نشان‌دهنده همین موضوع است. می‌توان گفت امروزه سهم رانندگان کامیون در اقتصاد حمل‌ونقل با توجه به فعالیت آنها کم و کوچک شده است 

 رانندگی کامیون هنوز جزو مشاغل سخت نیست!

طبق تعریف وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی از مشاغل سخت، مشاغل سخت آن دسته از مشاغلی است که در آن‌ها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی، بیولوژیکی و محیط کار غیر استاندارد بوده و آسیب‌های جدی روانی، فیزیکی و... به فرد وارد می‌کند و طبق قانون از مزایای بیمه‌ای، بازنشستگی زودتر از موعد و....برخوردار است. آنچه تمام رانندگان کامیون در گفت و گو با ما به آن اشاره کردند و به نوعی مطالبه جمعی این صنف به حساب می‌آید قرار گرفتن رانندگان حمل بار بین جاده‌ای در زمره مشاغل سخت است. این افراد ضمن تحمل بی‌خوابی و نداشتن استراحت کافی و مناسب به شکل طولانی مدت نشسته فعالیت میکنند و آسیب‌های جدی فیزیکی از مهم‌ترین آسیب‌های جسمی است که باید تحمل کنند علاوه بر آن دوری طولانی مدت از خانواده، نداشتن تعطیلی رسمی طبق قانون کار و... از دیگر عواملی است که این شغل را به یکی از سخت‌ترین مشاغل اقتصادی حال حاضر ایران تبدیل کرده است. 

 لزوم  نظارت بر بازار لوازم یدکی خودرو سنگین 

با افزایش تورم و تحریم‌ها،  لوازم یدکی خودروهای سنگین از جمله لاستیک، قطعات موتور و... دچار کمبود و گرانی شده است و نظارت جدی برای تامین و قیمت‌گذاری بر این قطعات وجود ندارد. این مسئله به شدت مورد اعتراض رانندگان واقع شده است. اقدامات اساسی مورد نیاز‌ خودرو از جمله تعویض روغن بیش از چهار میلیون تومان و خرید و تعویض یک جفت لاستیک بیش از پانزده میلیون تومان هزینه دربردارد و مشکل جدی رانندگان حمل بار به شمار می‌رود. 

 امنیت، نیاز مبرم

تامین امنیت  و امکانات رفاهی بین شهری یکی از دیگر مواردی است که رانندگان آن را نیاز مبرم خود تلقی میکنند و ضعف در این مسئله سختی کار این افراد را چند برابر کرده است؛ یکی از رانندگان حمل بار در گفت ‌و گو با همدلی در این راستا گفت؛ در سال‌های اخیر امنیت جاده‌ای در ایران به کمترین حد خود رسیده است و در تعدادی از جاده‌های کشور نمی‌توان با خیال راحت ماشین را گوشه‌ای پارک کرد و به استراحت پرداخت زیرا امکان سرقت بار یا لوازم یدکی کامیون به شدت وجود دارد. این راننده کامیون اظهار داشت در یکی از سفرهای خود، بار در حین حرکت از ماشینش ربوده شده وخسارت ناشی را از کرایه خود پرداخت کرده است. وی افزود امکانات رفاهی بین جاده‌ای نیز چندان قابل توجه نبوده و در سفرهای طولانی مدت مشکل ایجاد می‌کند. 

 تشکل هست اما ضعیف عمل می‌کند

علی‌رغم وجود انجمن‌های صنفی رانندگان حمل بار این رانندگان هنوز نتوانسته‌اند نیازها و خواسته‌های اساسی خود را به‌طور کارآمد به مسئولین برسانند. سال‌ها ماندن در صف انتظار پیوستن به مشاغل سخت تامین اجتماعی خود به تنهایی اثبات این مدعا است.
علاوه بر موارد ذکر شده اقدامات مثبتی نیز در راستای بهبود کیفیت کار رانندگان در سال‌های اخیر صورت گرفته‌‌است که رانندگان آن را گامی رو به جلو در جهت انجام بهتر کار خود می‌دانند؛ از جمله‌ این موارد می‌توان به اینترنتی شدن نوبت بارگیری، جدی شدن بیمه حوادث بار در بارنامه، کارت هوشمند رانندگی‌،سوخت و... اشاره‌کرد.اینترنتی شدن بارنامه ضمن بهبود خدمات بارگیری به تسریع خروج و ورود کامیون‌ها به محل بار و سامان‌بخشی و نظم منجر شده است. از طرفی کارت‌های هوشمند سوخت و سهمیه‌بندی گازوییل بر اساس بارنامه و میانگین مسافت طی‌شده توسط هر کامیون‌ در جاده‌های کشور یک سیستم عادلانه توزیع سوخت ایجاد کرده‌است که نارضایتی‌ها را به حداقل رسانده و از قاچاق سوخت به خارج از کشور و برهم خوردن چرخه عرضه و تقاضای گازوییل جلوگیری می‌کند. اجباری شدن بیمه حوادث بار در حمل و نقل بار ضمن جلوگیری از خسارت‌های جبران‌ناپذیر به رانندگان، امنیت مالی صاحبان بار را نیز تامین کرده است. بهبود کیفیت اینترنت در جاده‌ها،تاکید بر  لزوم استفاده سامانه اینترنتی حمل بار برای تمام کامیون‌های سبک و سنگین نیز باعث حل دیگر مشکلات رانندگان خواهد شد که شایان توجه مسئولان است. امید است مسئولان ذی‌ربط اقدامات مناسب خود را جهت استیفای حقوق اساسی و بیمه رانندگان انجام دهند.